Forex'in Geçmişi

Altın Değişimi ve Bretton Woods Anlaşması

1967 yılında bir Chicago bankası, Milton Freidman isimli bir üniversite profesörüne pound üzerinden kredi vermeyi reddetti; çünkü Freidman bu fonları İngiliz para birimini satmak üzere talep etmekteydi. Sterlinin dolar karşısında çok yüksek olduğunu fark eden Freidman, sterlini satmak, sonrasında ise para birimi düştükten sonra bankaya geri ödemek için tekrar geri almak istedi; bu da hızlı bir şekilde kar getirecekti. Bu bankanın krediyi vermeyi reddetmesinin nedeni 20 yıl önce imzalanan ve ulusal para birimlerini dolar karşısında sabitleyen Bretton Woods Anlaşması idi. Bu anlaşma ile dolar, altının onsu 35 $ karşılığına gelecek şekilde ayarlandı.

Bretton Woods Anlaşması 1944 yılında imzalandı ve paranın uluslar arasında kaçırılmasını engelleyerek ve dünya para birimlerinde spekülasyonları kısıtlayarak uluslar arası para piyasalarına stabilite getirmeyi amaçladı. Anlaşmanın önceliğinde 1876 - 1.Dünya Savaşı arasında geçerli olan altın değişim standardının, uluslar arası ekonomik sistemde hakim olmasını sağlamaktı. Altın değişimi altında, para birimleri altının fiyatı ile desteklenerek yeni bir stabilite dönemi kazandı. Bu anlaşma krallar ve keyfi olarak paranın değerini düşüren ve enflasyonu tetikleyen kural koyucular tarafından uygulanan eski sistemi yürürlükten kaldırmış oldu.

Ancak altın değişim standardı da hatasız değildi. Ekonomi güçlendiğinde, ülke, diğer ülkenin paranın desteklenmesi için gerekli olan altın rezervleri tükenene kadar yüklü miktarda altın ithalatı yapabilecek, sonuç olarak; para tedariki azalacak, faiz oranları artacak ve geri çekilmenin büyüklüğü oranında ekonomik aktivite yavaşlayacaktır. Sonuçta tüketim mallarının değerleri dibe vurdu. Bu durum elindeki tüm parayı alışverişe yatıran ve para tedarikini arttırana kadar ekonomisini altınla destekleyen ve ekonomiye zenginlik getiren uluslar için çekici hale geldi. Bu modeller, 1. Dünya Savaşı'nın çıkışıyla ticaret akışının ve altının serbest dolaşımının zarar görmesine kadar devam etti.

Savaşlardan sonra, ihtiyaç duyulan şekilde dolar ve benzer orandaki altın karşısında dar bir toleransla para değerlerini korumak isteyen katılımcı ülkelerin anlaşmaya varmasıyla Bretton Woods Anlaşması bulundu. Ülkelerin ticaret avantajları için, para birimlerini devalue etmeleri yasaklandı ve sadece %10'dan az olmak koşuluyla devaluasyon yapılmasına izin verildi. 1950'lerde ise büyüyen uluslar arası ticaret hacmi, savaş sonrası yapılanma ile yönetilen büyük anapara hareketine neden oldu. Stabilize olmayan yabancı para değişim oranları, Bretton Woods Anlaşmasında tekrar düzenlendi.

Bu anlaşma 1971 yılında terk edildi ve ABD doları artık altına dönüştürülemeyecekti. 1973 yılında ise temel olarak arz talep gücüyle kontrol edilen endüstriyel ülkelerin büyük para birimleri daha serbest bir şekilde dalgalanmaya başladı. Fiyatlar, hacimler, hız ve fiyat volatilitesi ile her gün dalgalanma gösterdi. Bu durum 1970ler boyunca, yeni finansal enstrümanlarda yükseliş, piyasada fiyat serbestliği ve ticaret liberalizasyonunu beraberinde getirdi.

1980lerde ise bilgisayarların ve teknolojinin gelişi ile piyasanın sürekliliğinin Asya, Avrupa ve Amerika saatlerine yayılmasıyla anapara hareketleri hızlanma gösterdi. FX piyasalarındaki işlemler 1980lerdeki günlük 70 milyar $ işlem hacminden 20 yıl sonra 1.5 trilyon $'dan fazla işlem hacmine ulaştı.

Euromarket Patlaması

FX işlemlerinde hızlanmayı sağlayan katalizör, ABD dışındaki bankalarda saklanan doların yer aldığı eurodolar piyasasındaki hızlı gelişme idi. Aynı şekilde euro piyasasında da para orijinal para birimi dışındaki bankalarda saklanmaktaydı. Eurodolar piyasası 1950lerde tümü dolar bazında olan Rusya'nın petrol gelirini, ABDli düzenleyeciler tarafından dondurulacağı endişesi ile ABD dışında bir bankaya yatırmasıyla başladı. Bu, ABD otoritelerinin kontrolü dışında olan büyük bir offshore havuzunun gelişmesine neden oldu. ABD hükümeti yabancılara dolar ödünç vermeyi kısıtlamak anlamında yasalarını tekrar düzenledi. Euro piyasaları bir noktada daha çekici idi. Çünkü daha az düzenleme vardı ve daha yüksek ürünler sunuyordu. 1980lerin sonu ve sonrasında ABD şirketleri offshore borçlanmaya başladılar, euro piyasalarını fazla likiditeyi saklamak için bir fayda merkezi olarak gördüler, kısa vadeli krediler sağladılar; ithalat ve ihracatı finanse ettiler.

Londra başlıca offshore merkeziydi ve hala da öyledir. 1980lerde Londra, İngiliz bankalarının global finans piyasasında liderliklerini korumak için pounda alternatif olarak dolarla kredi vermesi ile eurodolar piyasasında kilit merkez haline geldi. Londra'nın olumlu jeopolitik konumu, euro piyasalarındaki hakimiyetini koruyan bir enstrüman olmaktadır.

Forex [FX] Piyasası Nedir?

Foreign Exchange, karşılıklı belirlenen fiyattan döviz değişim işlemidir. İşlem yapma şartları dünyanın her yerinde aynı olan, 24 saat işlem yapılabilen dünyanın en büyük finans marketidir.

Üzerinde güneş batmayan piyasa olarak da adlandırılan Forex dev bankaların içinde bulunduğu İnterbank spot döviz piyasasıdır.

Uluslararası Döviz Sistemi ve İşleyişi

Forex piyasalarını daha iyi anlayabilmek için uluslararası para sistemi ve döviz kurlarının oluşumunu ve etkileyen faktörleri bilmek gerekir.

Teknolojik gelişmeler sayesinde tüm dünya, birbirine elektronik ağlarla bağlanmaktadır. Küreselleşmenin etkisiyle sermaye ülkeler arasında çok rahat dolaşabilmekte, ülkelerin ekonomik gücü ve istikrarına göre; para, bileşik kaplar teorisine uygun olarak daha iyi ekonomilere doğru akmaktadır. Global ticaret karşılığında güçlü olan ülkelerin para birimleri, değişim aracı olarak kabul edilir.

Dünya ekonomisinin en büyüğü Amerika'nın para birimi Dolar değişim ve saklama için en çok tercih edilen döviz cinsidir. Ondan sonra Avrupa para birimi Euro, Japon Yen'i, İngiltere'nin Paund, İsviçre'nin Frank'ı gelir.

Kişiler veya Müşteriler

Döviz ihtiyacı olan bireyler, tasarruf veya değişim amacıyla nakit döviz ihtiyacı duyarlar ayrıca ithalatçı ve ihracatçıların aldıkları veya sattıkları mal ile hizmetler karşılığında anlaştıkları bir döviz cinsi üzerinden alışveriş yaptıkları için döviz ihtiyaçları vardır. Almış oldukları döviz riskini "hedge" etmek, yani şimdiki kura sabitlemek için ya da kar amacıyla işlem yapabilirler.

Ticari Bankalar

Bankalar; müşterileri, diğer bankalar, aracı kuruluşlar, merkez bankaları ve hazine ile karşılıklı döviz işlemleri yaparlar. Müşterilerine hizmet vermek amacıyla alım ve satım hizmetleri gerçekleştirebildikleri gibi, kendilerinin döviz pozisyonlarını yönetmek ve kar sağlamak amacıyla döviz işlemleri yapmaktadırlar.

Aracı Kurumlar

Müşterileri eş zamanlı olarak piyasada karşı karşıya getirerek işlemlerin gerçekleşmesini sağlarlar. Yaptıkları işlem karşılığında komisyon veya alış satış farkından bir miktar alırlar. Piyasanın yayılmasını ve derinliğini sağlarlar.

Fonlar

Bankaların, aracı kurumların, sigorta şirketlerinin, fon yönetim şirketlerinin kurmuş oldukları yüksek hacimli fonlar döviz piyasalarının derinliği ve güvenilirliği sebebiyle hacimli işlemler gerçekleştirmektedir.

Merkez Bankaları

Amaçları fiyat istikrarı olan merkez bankaları ekonominin gidişatına göre uyguladıkları sıkı veya gevşek para politikalarıyla döviz piyasalarını oldukça güçlü etkileyebilmektedirler. Ayrıca rezervlerini oluşturmak ve likiditeyi düzenlemek amacıyla işlemler yaparlar.

Hazine

Bütçe açıklarını kapayabilmek amacıyla döviz cinsinden kısa ve uzun vadeli finansal varlıklar ihraç ederler veya merkez bankalarından borçlanabilirler. Bu özellikleriyle ikincil piyasalarda etkin rol oynamaktadırlar.

Ekonomik Faktörler

Enflasyon oranı yüksek olan ülkenin ürettiği mallar yurt dışına kıyasla pahalı hale gelecek, ithal mallara ve dövize talep artacak ve ülkenin parası yabancı paralar karşısında değer kaybedecektir. Fakat kısa vadede merkez bankası enflasyonun yükselme tehlikesi karşısında faiz artırımı yapacağı için ülkenin parası değer kazanır.

Ekonomik büyümenin etkisini anlamak için ise; büyümenin, tüketime mi yoksa üretime mi dayandığına bakılmalıdır. Tüketime dayalı büyüme ithalatı artıracak bunun sonucunda döviz talebi de artacağından ülkenin para birimi değer kaybeder. Yatırıma dayalı büyüme gerçekleşiyorsa ülkede üretim artıp maliyetler düşeceğinden ihracat artar. Bunun sonucunda ülke para birimi değer kazanır.

Sermaye Hareketleri

Sermaye hareketlerinin son yıllarda büyük oranda artması dış ticaretten bile daha önemli hale gelmesine sebep olmuştur. Bankaların her ülkede şubeler açması ve gelişen teknolojinin para tranferlerinin hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlamasıyla uluslararası sermaye kar edeceğini düşündüğü bölgeye hareket etmektedir.

Burada sermayenin vadesi ve amacı önem kazanmaktadır. Uzun vadeli yatırım amaçlı gelen sermaye, ülke ekonomisi ve istihdam üzerinde olumlu etkiler yaparken; kısa vadeli spekülatif hareketlerden kazanç sağlamak amacını güden sermaye hareketleri (Sıcak para) beklediği karı sağladığında, aynı hızla çıkarak döviz dengelerini bozmaktadır.

Faiz Artışı ve Beklentisi

Kar amacı güden kişi veya kuruluşlar fonlarını en yüksek getiriyi sağlayacak para cinsine yönlendirmektedir. Avrupa'daki faiz oranı Amerika'dan fazlaysa, Euro cinsi tahvillere talep artacağından Euro da değer kazanacaktır. Amerika'da faiz yüksekse Dolar değer kazanır. Ayrıca faiz artırımı beklentisi, artırımı yapacak ülkenin para biriminin değer kazanmasına yol açacaktır.

Siyasal Etkiler

Bir ülkedeki siyasi güç ve istikrar ülke ekonomisine de olumlu yansır. Siyasi gücün popülist politikalar izlemesi, yetersiz yönetim göstermesi, diğer ülkelere düşmanca bir tutum izlemesi, savaş tehdidi döviz kurlarını etkileyecektir.

Spekülasyon

İlerideki fiyat hareketlerini tahmin etmeye çalışarak pozisyon alan spekülatörler piyasa için gerekli likiditeyi sağlarken; piyasa düşerken, ucuzladığını düşünerek alım yapıp; yükselirken pahalı olduğunu düşünerek satar. Böylece dengenin kurulmasına neden olur ve hedger lerin likit piyasayı kulanarak pozisyon almalarına yardımcı olurlar. Ama bazen düşüşün süreceğini farzederek satışa devam edip, yükselişin süreceğini düşünerek alıma devam etmesiyle fiyatlar aşırı uçlara da çekilebilir. Ayrıca medyanın gücü ve heryere ulaşması kullanılarak ülke ekonomileri hakkında veya önemli kişİler hakkında spekülatif haberlerle piyasalar etkilenebilir.

FX Piyasasının Özellikleri ve İşleyişi

Bankalar; müşterileri, diğer bankalar, aracı kuruluşlar, merkez bankaları ve hazine ile karşılıklı döviz işlemleri yaparlar. Müşterilerine hizmet vermek amacıyla alım ve satım hizmetleri gerçekleştirebildikleri gibi, kendilerinin döviz pozisyonlarını yönetmek ve kar sağlamak amacıyla döviz işlemleri yapmaktadırlar. Döviz alırken ve satarken düşüncemiz nedir? Bir para biriminin diğer para birimi karşısında değer kazanacağını veya kaybedeceğini düşünerek hareket ederiz. Ülkemiz için örnek verirsek; 1 Amerikan dolarının karşılığı 1.400,00 TL ise ve biz doların 1.800,00'lere cıkacağını düşünüyorsak, her 1 dolar başına 1.400,00 TL vererek dolar satın alırız. 10.000 dolar almak için 10.000x1.400,00=14.000.000,00 TL karşılığını da veririz. Tam tersini düşünürsek, doların TL karşısında değer kaybedeceğine göre hareket edersek 10.000 dolar vererek karşılığında 14.000,00 TL satın alırız. Şimdi bunu yabancı döviz cinsleri için düşünelim. Çünkü, TL karşılığı dolar, euro ve diğer döviz cinslerinden alım satım yaparken, TL faizleri, enflasyon, alternatif finansal enstrümanların getirilerini göz önüne aldığımız zaman reel olarak hiç bir kazancımız olmadığının, hatta zarar bile ettiğimizin farkına varırız .Parite işlemleri yaparak yabancı dövizlerin değişimlerinden kazanç sağlamaya çalışmak için daha çok imkan karşımıza çıkabilir. Örnek verirsek dolar 1.400,00 TL, Euro 1.800,00 TL iken, doların değer kazanacağını düşünerek elimizdeki Euro yu satarak karşılığın da dolar almak isteriz. Tersi durumda yani Euro'nun değer kazanacağı beklentisindeysek, elimizde bulunan Dolarları satarak karşılığın da Euro satın alırız. Bu işlemleri yaparken bankaların veya döviz büfelerinin hatta kuyumcuların verdiği farklı fiyatlara maruz kalabilir ya da belli saat dilimleri içinde hareket etmek zorundalığı ve her iki dövizi de ayrı ayrı takip etmek mecburiyeti avantajlarımızı götürebilir.

İşte forex piyasaları tüm Dünyada bu zorlukları kaldırarak Dünyanın her yerinde aynı şartlarla işlem yapma imkanı tanımaktadır. Dev banka ve aracı kuruluşların, merkez bankalarının ve hazinelerin içinde bulunduğu sıkı denetimlere tabi, yatırılan paraların garantisinin bulunduğu hiç bir borsaya bağlı olmadan dünyanın her yerinde aynı anda işlem imkanı sağlayabilen interbank döviz piyasasıdır.

Günlük 4 trilyon işlem hacmiyle Dünyada var olan en büyük finansal piyasadır. İşlem yapma mantığı yukarıda açıklamalarla aynıdır. Yani karşıt döviz cinslerinin birbirleriyle olan değişiminden kazanç sağlamak, o an piyasada ilan edilen yani kote olan fiyatlar vardır.

En çok işlem yapılan Euro/Dolar paritesiyle açıklamak istersek, E/$ 1,2260 yani 1E =1,2260 dolar, 1000e=1226 dolar etmektedir. 1000 Euro almak için karşılığında 1226 Dolar vermek gerekir ama forex piyasasında siz 1000 Euro veya 1226 Dolar toplayıp karşılaştırmak zorunda değilsiniz, kote edilen miktar 1,2260 iken satın almak isterseniz bu karşılıklı değişim otomatikman muhabir bankalar aracılığıyla yapılır. Euronun değer kazanacağını bekliyorsak, pariteyi satın alırız. Doların değer kazanıp, Euro nun değer kaybedeceğini düşünürsek pariteyi satarız yani otomatikman 1,2260 Dolar satın alarak karşılığında 1 Euro vermiş oluruz. Diğer pariteler için de mantık aynıdır. Sadece Dolar/Yen, Paund/Dolar, Euro/Yen gibi baz ve karşıt dövizler değişir.

Euro/Dolar paritesinde baz döviz Euro, karşıt döviz Dolardır. Dolar/Yen paritesinde baz döviz Dolar, karşıt döviz Yen dir.

FX Piyasasının Avantajları ve Dezavantajları

Forex piyasasında işlem yapma kolaylığı vardır. Hisse senedi piyasalarında olduğu gibi yüzlerce hisse takip etme zorunluluğu yoktur. Sadece kote edilen parite izlenir. Sektör verileri, mevsimsellik, bilançolar yoktur. Günlük 4 trilyon dolar hacmiyle Dünyadaki en likit piyasadır. Bu nedenle spekülasyon ve manipülasyon yapılamaz. İşlem yapma şartları ve fiyatlar, dünyanın her yeri için geçerlidir. 24 saat açıktır. İşlem yapmak için piyasanın açılmasını beklemeden, gelen haberlere göre hemen tepki verilebilir. Bilgi akışı ve şeffaflığın en yoğun olduğu piyasadır. Hergün alım/satım imkanı verir. Pariteyi hem alıp hem de satabilirsiniz. Emir çeşitliliği sayesinde zararınızı sınırlandıracak stop emirleri, karınızı alabileceğiniz take emri ve avantaj sağlayacak emir türleri mevcuttur. Alım veya satım yaparken teminat yatırarak paranızın hepsini kullanmadan işlem yapabilir yani kaldıraç faktörüyle 10.000 Dolar yatırarak 100.000, 1.000.000, 10.000.000 hatta bazı aracıların özel limitleriyle 40.000.000 Dolarlık pozisyon açabilirsiniz. Yani 1/100 den 1/400 e kadar kaldıraç kullanabilirsiniz. İşlemler Dünyanın en büyük bankalarının ve denetleme kuruluşlarının garantisi altındadır. İnternete bağlanabildiğiniz her yerde bilgisayarınızdan, telefondan, cep telefonu ve avuç içi bilgisayarlardan 24 saat anında işlem yapabilirsiniz. Piyasa yapıcıları her an kotasyon girmek zorundadır.

Dezavatajları; 24 saat açık olması nedeniyle devamlı takip zorluğudur. Kaldıraç oranı artırıldıça kazanca oranla risk de aynı derecede artar. Stop emir konulmaz ve pozisyon kapatılmazsa sermaye eriyebilir. Yoğun bilgi olduğundan, analiz etmek için profesyonel desteğe ihtiyaç duyulur. Açıklanan ekonomik datalar sonucu sert hareketler gösterebilir, acele ve panik işlemler zarara yol açabilir.

Tanımlar

SPREAD:
Alış ve satış arasındaki farka spread denir. Euro/Dolar paritesinin fiyat kotasyonuna bakalım. E/$ 1,2260/65, 1,2260-alış / 1,2265-satış aradaki 5 puanlık fark spread'ı oluşturur. Bu puana pips veya tick de denir. Piyasa 1,2260 da iken 1,2265 den alırız, 1,2266 da 1 tick kardayız demektir; satmak istersek 1,2260 dan satarız. 1,2259 iken 1 tick kara geçeriz.

KOTASYON:
Paritede ilan edilen döviz çiftlerinden ilki baz döviz, ikincisi karşıt dövizdir. Paund/Dolar; paund baz - dolar karşıt, Euro/Yen; euro baz - yen karşıt. E/$ 1,2260/65 kotasyonundan anlaşılan; kotasyonu giren market maker (Piyasa yapıcının)1 Euro almak için karşı tarafa 1,2260 Dolar vereceği, 1 Euro satmak için karşı taraftan 1,2265 Dolar talep ettiğidir.

TEMİNAT:
Yapılan işlem karşılğında hesapta meydana gelecek azalmayı karşılamak için yatırılan tutardır.

KALDIRAÇ FAKTÖRÜ:
Yatırılan teminat sayesinde hesapta bulunan miktarın üzerinde işlem yapabilme hakkıdır. 1/100 den 1/400 e kadar kaldıraç hakkı tanınabilir.

İŞLEM MİKTARLARI:
Normalde limit 1 lot karşılığı olan 100.000 Dolar dır ama bazı hesaplar için (Özellikle küçük olanlar) 10.000 Dolar veya 25.000 Dolar olabilir.

ROLLOVER (ÖTELEME):
Forex piyasasında takas işlemleri 2 iş günü içinde gerçekleştirilir. Eğer New York kapanış saati olan 17,00 (Bize göre 24,00) itibariyle pozisyon kapatılmadıysa dövizin fiili olarak teslimatını ortadan kaldırmak için poisyonlar otomatik olarak kapatılıncaya kadar ötelenir.

İşlem Saatleri

Açılış:
NEWYORK / PAZAR; 17,00 - TÜRKİYE / PAZARTESİ; 24,00

Kapanış:
NEWYORK / CUMA; 16,00 - TÜRKİYE / CUMA; 23,00

FX Piyasası Emirleri

ZARAR STOP EMİRLERİ(STOP-LOSS ORDER):
Pozisyon açtıktan sonra piyasanın beklentimizin aksi yönünde hareket etmesi durumunda olası zararımızı aza indirmek için teknik olarak destek veya direnç kabul edilen noktaya konulan emirlerdir. 1,2230 da alım yaptık. 1,2210 kritik nokta. 1,2207 ye stop loss emri koyarız ve ters bir harekette 1,2207 de piyasadan otomatikman çıkarız. Böylece piyasa 1,1900 lara kadar gitme ihtimaline karşı korunuruz. Tersi durumda satış yaptığımızı varsayalım. 1,2260 satış verdik. Pariteyi aşağı bekliyoruz. 1,2285 yukarıda krıtik nokta kırılırsa yukarı gider, 1,2290 seviyesine stop loss emri koyarız. Piyasa, açıklanan ekonomik datalara veya terör, savaş gibi olaylara sert tepkiler verebileceğinden stop loss emri bizim trading disiplinimiz ve az zararla çıkmamız için önemlidir. Çünkü sermayemizin erimemesi bizim diğer fırsatları yakalamamızı sağlar.

KAR ALMA EMRİ(TAKE PROFİT ORDER):
Emri verdikten veya gerçekleştirdikten sonra piyasanın gitmesini varsaydığımız noktada kar almak için emir verebiliriz. 1,2230 alım yaptık. 1,2275 take profit koyduk. Piyasa 1,2275 e geldiğinde emir gerçekleşir ve aradaki 45 pips hesaba geçilir.

ONE CANCELS OTHER ORDER(BİRİ GERÇEKLEŞİRSE DİĞERİNİ İPTAL ET):
Emrimiz gerçekleştiği vakit stop loss ve take profit emri de vermişsek OCO emri vererek emrin biri gerçekleştiğinde diğeri otomatikman iptal edilir.

Piyasada farklı emir türleri de vardır. İz Süren Stop emri; piyasada 1,2260 dan alım emri gerçekleşti ve 1,2290 dayız. İz süren stop koyup mesela 10 pips aşağı olarak belirledik. 1,2280 de satış gerçekleşir, 1,2310 olursa 1,2230 da piyasadan çıkılır.

Piyasa da 1,2245 seviyesinden alım yaptık. 1,2230 stop loss seviyesinden çıktık. Daha önce verdiğimiz emirle 1,2230 dan anında satışa geçeriz. Çünkü piyasa aşağıya gidiyor. (stop reverse)

Forex Piyasası Nasıl Analiz Edilir?

Forex piyasası yani uluslar arası döviz piyasası baz ve karşıt dövizlerin birbirlerine olan değer kazanımlarına göre şekillenir. Bu değeri belirleyen en önemli unsur da dövizin bağlı olduğu ülkenin ekonomik ve siyasal gücüdür. Dünyanın en büyük gücü Amerika'nın ekonomik gelişimini gösteren finansal datalar (Bu dataların ekonomik takvimde yorumlaması, stratejik analiz; piyasaya uyarlanması, trading sistemde açıklanacaktır.) istihdam, enflasyon, cari açık, ev satışları, ekonomik endeskler gibi birçok önemli data açıklanmaktadır. Bu dataların beklenenden yüksek, düşük veya beklenen düzeyde gelmesi, dolarla ilgili karşıt ve baz dövizlerin değişimini yakından ilgilendirir.

Amerika'nın dışında Euro zone(Avrupa Bölgesi)olarak adlandırılan kuşakda ise en çok Almanya, daha sonra Fransa etkili olmaktadır. Japonya'daki açıklanan ekonomik göstergeler yen ve diğer döviz cinslerinin oluşturduğu pariteleri etkilemektedir.

Amerika'da açıklanan ekonomik datalar, Amerikan Merkez Bankasının (FED) faiz artışı politikalarını etkileyeceğinden, yakından takip edilir. FED kanadından gelen, özellikle FED başkanı Greenspan'ın Amerika ve Dünya ekonomisine yönelik açıklamarı pariteler üzerinde oldukça etkili olmaktadır.

Fx piyasalarının derinlikli piyasalar olması sebebiyle teknik analiz spekülatif ve derinliksiz piyasalara göre daha çok yön gösterici olabilmektedir. Çeşitli analiz ve trading sistemleriyle piyasanın yönü tahmin edilmeye çalışılır.(Trading sistem her gün içinde teknik programa göre güncellenecek, bu sistemler ve kullanışları Trading Kurs bölümünde açıklanacaktır.)

FX Piyasası için Basit İşlem Örnekleri

Uluslararası spot Döviz piyasasında işlemler daha çok döviz hareketlerinin değişimlerinden kar sağlama mantığıyla yapılmaktadır. Koruma (Hedge) amaçlı işlemler için daha çok vadeli işlemler piyasaları kullanılmaktadır.

Örnek verirken en çok işem yapılan parite olan Euro/Dolar baz ve karşıt döviz cinslerini kullanacağız. Buradan yola çıkarak, diğer dövizlerde de uygulanma mantığını basitce anlayabiliriz.

Euro/Dolar kotasyonu 1,2188 iken şu anlaşılır; 1Euro'nun interbank piyasasında o an için karşılığı 1,2188 dir. 1 Euro almak için karşılığında 1,2128 Dolar vermek gerekecektir.

Baz döviz Euro, karşıt döviz Dolar olduğundan Euro'nun değer kazanmasıyla parite yukarı hareket edecektir. Euro'nun değer kazanacağını düşünerek pariteyi satın alan spekülatör Long yani uzun pozisyon açmış olur. Pariyenin yönünü yukarıya doğru beklemektedir, yani 1,2188 Dolar satarak karşılığında 1Euro alır.

Doların değer kazanmasıyla Euro değer kaybedeceğinden parite aşağı yönlü hareket eder. Bu durumda spekülatör pariteyi satar yani Short (Kısa) pozisyon alır.

Kotasyon Market Maker(Broker) tarafından çift taraflı okunur. Ask/Bid - Alış/Satış; 1,2288/92 (Bu spread 5 de olabilir. Bazı firmalar 5 spread uygulamaktadır) olarak ekranlarda kotasyon görünür. Euro' nun değer kazanacağını teknik ve temel olarak düşünüyoruz. Pariteyi 1,2292 den satın alırız. Alır almaz hesabımızda -4 pips (Tick ve sprad) görünür. Kotasyon 1,2292'nin üzerine 1,2293'e çıkarsa, 1 pip kar etmiş oluruz. Bu aralık (Spread açıldıkça kar artar) 1,2330 dan pozisyonumuzu kapattığımızda 38 pips kar elde etmiş oluruz.

1,2288/1,2292 Doların değer kazanacağını Euronun değer kaybedeceğini teknik ve temel olarak tespit ettik. Pariteyi bu sefer satarız yani short ,kısa pozisyon alırız. 1,2288 den satış gerçekleşir, hesabımızda yine -4 görürüz. O anda kote 1,2292 gözükür. Bu şu anlama gelir: O anda pozisyonumuzu kapatmak istersek 1,2292 den kapatırız. 1,2287 de 1 pip kar ederiz. Piyasa 1,2260 olursa, 28 pips kar elde etmiş oluruz.

Bu açıklamalardan yola çıkarak, bir alım bir de satım işlemi yapalım; 1,2260/64 kotasyon ilan ediliyor; market order (Piyasa emri veriyoruz) 1,2264 alım gerçekleşir. Teknik analizde önemli bir kırılma noktası olarak 1,2250 yi belirledik. Burası destek, yani piyasanın tutunacağı destek seviyesidir. 1,2247 ye stop loss-zararına satış emrimizi koyarız. 3 türlü pozisyon kapanır.
1- Piyasadan istediğimiz an yine piyasa emriyle çıkarız, 1,2278 'i uygun gördük veya gelen bir haberin burdan geri dönüşe yol açacağını, doların değerleneceğini düşünüyoruz. Pozisyonu 1,2278den kapatırız. +18 pips kazanırız (Bu kazanç kaldıraç oranımıza göre kar/zarar olarak hesabımıza yansıyacaktır.) veya bekleyip daha yüksekten de satabiliriz.
2- Take profit - kar alma emrini baştan koyarız 1,2264 den aldık teknik olarak 1,2298 güçlü direnç 1,2295 take profit koyarız piyasa buraya ulaştığında 1,2295 den otomatikman çıkarız, +34 pips kazanırız.
3- Piyasa beklentimizin aksine hareket eder 1,2250 kırar 1,2247 gelir stop emri çalışır piyasadan çıkarız, -17 pips kaybederiz. (Stop emri daha büyük zaradan korur, ama piyasa stoplandığımız seviyeden tekrar yukarı çıkabilir ama bu alacağımız riskin çok daha büyük olduğunu unutmamız gerektiğini hatırlatalım. Stop koymazsak piyasa aşağı giderken veya yukarı çıkarken tekrar dönecek psikolojisinde pozisyonu kapatamayıp sermayemizi eritebiliriz)

Short, kısa pozisyon için örnek verirsek; 1,2260/64 Doların değer kaybedip Euronun değer kazanacağını tespit ettik piyasa emri verdik. Satım emrimiz 1,2260 dan gerçekleşir, teknik olarak yukarıda 1,2285 noktasının kırılma noktası direnç yeri olduğunu belirledik 1,2288 'e stop loss emrimizi koyarız, take profit emri vermek istersek teknik olarak belirlediğimiz mesela 1,2225 noktasına emri veririz. 1,2225 olursa 35 pips kazanç vardır, tam tersi oldu 1,2288 den stoplandık 28 pips zarar deriz.(İşlem yapma stratejileri teknik ve trading sistemler, temel ekonomik datalar ve etkileme güçleri trading kurs bölümünde ayrıntılı olarak incelenecektir.)

Market Order (Piyasa Emri)

Piyasada EURO/DOLAR Paritesi için (Diğer döviz cinsleri ile de olabilir) ondaki geçerli koteler aşağıdaki gibi olsun. 100.000 $ lık hesabınız olduğunu varsayalım. İşlem yapmak istediğiniz lot miktarını veya aşağıdaki gibi işlem miktarını yazarsanız. Kaldıraç oranımız (Margin) 1/10 olur.



Paritenin yukarı çıkacağını bekliyorsak Doların değer kaybedeceğini EURO'nun değer kazanacağını düşünüyoruz demektir. Bu nedenle parite için satın al (Buy) Emri veririz.(Long Pozisyon) Paritenin aşağı düşeceğini bekliyorsak Dolar'ın değer kazanacağını EURO'nun değer kaybedeceğini düşünüyoruz demektir. Bu nedenle parite için Sat (Sell) Emri veririz.(Short Pozisyon)

Enter Order (Giriş Emri)

Piyasada EURO/DOLAR Paritesi için (Diğer döviz cinsleri ile de olabilir) onadaki geçerli olan kotelerden değilde, teknik veya temel analize göre gelmesini beklediğimiz seviyeden alım yazarız. 100.000 $ lık hesabınız olduğunu varsayalım işlem yapmak istediğiniz lot miktarını veya aşağıdaki gibi işlem miktarını yazarsanız. Kaldıraç oranımız (Margin) 1/5 olur.



EURO DOLAR paritesinin aşağı düşeceğini bekliyoruz fakat fiyatın teknik olarak en az 1.3270 seviyesinin üzerine gelip oradan aşağıya düşüşe geçeceğini düşündüğümüz için emri bu şekilde yerleştiririz. Paritenin Bid tarafı 1.3270 seviyesini gördüğünde satış emrimiz aktif hale geçer.

Stoploss Order (Zarar Kesme) 1

Piyasada ister o andaki geçerli fiyattan alım veya satım emri, ister gelmesini beklediğimiz fiyattan giriş emri (Limit) verdik. Piyasada beklediğimizden farklı koşullar oluşur ve aldığımız pozisyonun ters yönüne hareket ederse zarar ederiz. İşte bu zararı belli bir düzeyde sınırlandırmak için Stop Loss emri veririz.

Stoploss Order (Zarar Kesme) 2

Take Profit Order (Kar Alma)

Piyasada ister o andaki geçerli fiyattan alım veya satım emri, ister gelmesini beklediğimiz fiyattan giriş emri (Limit) verdik. Piyasada beklediğimiz yöne doğru bir hareket olduğunda parite fiyatının teknik olarak gelebileceği noktayı belirleyerek alış yapmışsak, bu seviyenin altına satış yapmışsak bu seviyenin üstüne Take Profit emrini yerleştirebiliriz. Böylece belli bir nokta için karımızı garantilemiş oluruz. Daha çok gün içi alım satımda ve piyasa belli bir banda girdiğinde bu emri yerleştirmek avantajlıdır. Ralli dediğimiz hızla yükselen veya düşen piyasalarda tavsiye edilmez.



Telefonla emir verdiğinizde OCO One Cansels Other Order (Biri Gerçekleşirse Diğerini İptal Et Emri) Take profit ve stop emirleri verilmişse muhakkak söylenmelidir. Online alım satım sisteminde gelişmiş platformlar otomatik olarak bu emri verir.

Genel İşlem Örneği 1

Baz döviz EURO karşıt döviz DOLAR olduğu için, EURO değer kazanırsa parite yukarı çıkar. DOLAR değer kazanırsa parite aşağıya düşer. Piyasada geçerli olan o anki koteler EURO / DOLAR için BID 1.3252 / ASK 1.3255 Teknik ve temel analizlere göre hedef 1.3500 seviyeleri Destek noktası 1.3180, Stop Loss'umuzu bu noktanın biraz altına yerleştirmemiz gerekir. Çünkü piyasa desteğinden geri dönebilir normal şartlar altında desteğini kırar ise aşağıya gider. İKİ ÇEŞİT İŞLEM STRATEJİSİ İZLEYEBİLİRİZ
A-Parite yukarı doğru gidiyor EURO değer kazanıyor DOLAR değer kaybediyor. Grafikler ve haberler yukarı hareketi destekliyor. Hemen piyasa fiyatından alım yaparız.



Parite beklediğimiz gibi 1.3500 seviyesine doğru gelirse bizim pozisyonumuz Take Profit koyduğumuz 1.3490 seviyesinden karımızı alarak kapanır. (Bu oranı risk seviyenize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz) Parite beklediğinizin aksine hareket ederse Stop Loss koyduğumuz 1.3177 seviyesinden zararla kapanır.

Genel İşlem Örneği 2

B-Parite aşağı doğru düşüyor EURO değer kaybediyor DOLAR değer kazanıyor. Grafikler ve haberler aşağı hareketi destekliyor. Hemen piyasa fiyatından satış yaparız. Hedef: 1.3000 seviyesi Direnç: Yukarıda 1.3330 seviyesi



Parite beklediğimiz gibi 1.3030 seviyesine doğru gelirse bizim pozisyonumuz Take Profit koyduğumuz 1.3010 seviyesinden karımızı alarak kapanır. (Bu oranı risk seviyenize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz) Parite beklediğinizin aksine hareket ederse Stop Loss koyduğumuz 1.3333 seviyesinden zararla kapanır.

Limit Emirleri 1

A-Paritenin yukarı doğru çıkmasını bekliyoruz. Uzun vadede grafikler ve haberler yukarı yönü işaret ediyor. Fakat kısa vadeli grafikler 1.3200 seviyesine gelip buradan tekrar yukarı döneceğini gösteriyor. Bu nedenle 1.3203 seviyesine limit giriş emri koyarız. (Bu oran risk beklentiniz ve piyasa şartlarına göre değişebilir) Hedefimiz yine 1.3500 seviyeleri kuvvetli desteğimiz 1.3180



Parite beklediğimiz gibi 1.3200 seviyelerine doğru geldiğinde 1.3203 ASK görürse emrimiz aktif hale geçer.

Limit Emirleri 2

B-Parite aşağı doğru düşeceğini bekliyoruz. Teknik analiz ve haberler orta vadede aşağıyı gösteriyor. Fakat kısa vadede grafikler paritenin 1.3280 seviyesine kadar yükselip tekrar aşağıya döneceğini gösteriyor. Bu nedenle 1.3277 BID seviyesine satış amaçlı limit emrimizi koyarız. Hedef 1.3000 seviyeleri kuvvetli direnç yukarıda 1.3330 seviyesi.



Parite beklediğimiz gibi 1.3280 seviyelerine doğru geldiğinde 1.3277 BID görürse emrimiz aktif hale geçer. Piyasa o anda hızlı olarak aşağıya veya yukarıya Ralli yapmıyorsa bir band içinde veya durgunsa limit emri koyarak daha uygun fiyatlardan daha uygun fiyatlarda alım veya satım avantajına kavuşuruz. Yukarıda örneklerini verdiğimiz şemalar gelişmiş On-Line alım satım platformlarında (Trading Platform) hemen hemen aynı mantıkla hareket eder. Anlışılabilirdir ve kullanıcıya kolaylık sağlar.

Pozisyon Kapatma

Piyasada alış işlemi yaptıysak paritenin yukarıya doğru çıkmasını bekliyoruz demektir. (Long Pozisyon) Pozisyonumuzu kapatabilmek için karşıt işlem yaparız yani satarız. Eğer satış yönlü işlem yaptıysak paritenin aşağıya düşmesini bekliyoruz demektir. (Short Pozisyon) Pozisyonumuzu kapatabilmek için karşıt işlem yaparız yani alırız.



Piyasada önceden Take Profit veya Stop Loss emri verip bu şekilde pozisyonumuz otomatik olarak kapanmadı ise yukarıdaki anlatılan şekilde davramarak pozisyonumuzu kapatabiliriz.

Forex Piyasasının Güvenilirliği

Forex piyasasına yatırım yapmaya karar verdiniz. Peki nasıl para yatıracaksınız? ve bu yatırdığınız para nerede saklanacak?; Örneğin 50.000 Dolar para ile hesap açacaksınız broker şirketini belirlediniz (Broker şirketleri işlem yapabilmek için denetleme kuruluşlarından, sermaye yeterliliği, personel ve teknik altyapı, tecrübe ve yetenek konularında onay almak zorundadır ve tüm işlemleri rutin olarak denetlenmektedir.) Broker şirketinizle sözleşme imzalarsınız ve kendi döviz hesabınızın bulunduğu bir bankadan broker şirketinizin hesaplarının tutulduğu Dünyanın en büyük bankalarından birinde kendi adınıza bir alt hesap açılır, bu hesaptan sizden başka kimse para çekemez. Parayı çekmek istediğinizde tekrar sizin adınıza göndermiş olduğunuz banka şubesine ve aynı hesaba , eğer açık pozisyonunuz yoksa aynı gün valörlü yatırılır. Zaten milyarlarca dolarlık bu banka da bile hesaplar uluslararası denetim kuruluşlarının gözetiminde ve garantisinde bulunmaktadır.

Sözleşme yaptıktan sonra hesap numaranız gönderilir sizde bankanızdan hesabınıza 50.000 Dolar gönderirsiniz hesaba geçtiği onayı geldiği anda işlem yapabilirsiniz.

Online Alım Satım Sistemi ile Alım Satım Yapmanın Avantajları

Telefonla emir verebilmenizin yanı sıra bilgisayarınız veya gprs li cep telefonu, el bilgisayarı (Palm tipi) ile internete bağlanabildiğiniz her yerden 24 saat gerçek zamanlı işlem yapabilirsiniz.

Bilgsayarınıza indireceğiniz özel elektronik program sayesinde, çeşitli döviz kotasyonlarını anında görebilecek, 1 tick den, 5 saniye, 5 dakika, 1 saat, 1gün, hafta ve aya kadar olan zaman dilimleriyle gelişmiş teknik analiz yapabilecek, emir çeşitlerini uygulayacak, alım-satım sistemleri deneyebilecek piyasayla ilgili haberleri takip edebilecek ve hergün hazırlanan özel teknik ve temel yorumları okuyabileceksiniz. Ayrıca wap uyumlu telefonlarınızla dahi işlem yapabilirsiniz. (24 saat online alım-satım bölümünden ayrıntılara ve avantajlara ulaşabilirsiniz.)